Czy zasiłek pielęgnacyjny wlicza się do dochodu? Kompleksowy przewodnik

Osoby pobierające zasiłek pielęgnacyjny często zastanawiają się, czy świadczenie to jest wliczane do dochodu przy ubieganiu się o inne formy wsparcia. Kwestia ta ma kluczowe znaczenie dla wielu rodzin, szczególnie tych opiekujących się osobami z niepełnosprawnościami. W tym artykule wyjaśnimy, kiedy zasiłek pielęgnacyjny jest uznawany za dochód, a kiedy nie, oraz jak wpływa to na możliwość otrzymania innych świadczeń.

Czym jest zasiłek pielęgnacyjny i komu przysługuje?

Zasiłek pielęgnacyjny to wsparcie dla osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów

Zasiłek pielęgnacyjny to świadczenie, które ma na celu częściowe pokrycie wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osobie w związku z jej niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Obecnie wynosi on 215,84 zł miesięcznie i jest przyznawany niezależnie od dochodu rodziny [1].

Świadczenie to przysługuje:

• Niepełnosprawnemu dziecku
• Osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności
• Osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21. roku życia
• Osobie, która ukończyła 75 lat

Warto zaznaczyć, że zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie ani osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego [2].

Czy zasiłek pielęgnacyjny wlicza się do dochodu?

Obliczanie dochodu przy różnych świadczeniach wymaga uwzględnienia wielu czynników

Odpowiedź na pytanie, czy zasiłek pielęgnacyjny wlicza się do dochodu, zależy od kontekstu i rodzaju świadczeń, o które się ubiegamy. Poniżej przedstawiamy najważniejsze informacje w tym zakresie:

Zasiłek pielęgnacyjny a pomoc społeczna

W przypadku ubiegania się o świadczenia z pomocy społecznej, zasiłek pielęgnacyjny jest wliczany do dochodu. Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania [3].

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej potwierdziło, że aktualnie nie prowadzi prac nad zmianą przepisów w tym zakresie, mimo petycji składanych w tej sprawie. Oznacza to, że zasiłek pielęgnacyjny nadal wpływa na wysokość innych świadczeń z pomocy społecznej, takich jak zasiłek stały.

Świadczenie pielęgnacyjne a dochód – istotne różnice

Świadczenie pielęgnacyjne to wsparcie dla opiekunów osób niepełnosprawnych

Należy wyraźnie rozróżnić zasiłek pielęgnacyjny od świadczenia pielęgnacyjnego, które są często mylone. Świadczenie pielęgnacyjne to zupełnie inne wsparcie, przyznawane opiekunom osób niepełnosprawnych, którzy rezygnują z pracy zarobkowej, aby sprawować opiekę. Od 1 stycznia 2024 roku wynosi ono 2988 złotych [4].

W przeciwieństwie do zasiłku pielęgnacyjnego, świadczenie pielęgnacyjne nie jest wliczane do dochodu przy ubieganiu się o inne świadczenia rodzinne. Zgodnie z aktualnymi przepisami, świadczenie to nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Warto podkreślić, że:

• Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole/szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia
• Od 1 stycznia 2024 roku wprowadzono zmiany w warunkach przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego, umożliwiając opiekunom podejmowanie zatrudnienia
• Świadczenia pielęgnacyjnego nie można łączyć ze świadczeniem rodzicielskim czy opiekuńczym

Zasiłek pielęgnacyjny a ulga rehabilitacyjna

Przy rozliczaniu ulgi rehabilitacyjnej ważne jest prawidłowe określenie dochodu

W kontekście ulgi rehabilitacyjnej, świadczenie pielęgnacyjne nie wlicza się do dochodu osoby niepełnosprawnej. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wyjaśnił, że świadczenie pielęgnacyjne jest przychodem matki lub ojca, a nie dziecka z niepełnosprawnością, które jest na utrzymaniu rodzica [5].

Oznacza to, że przychodu z tytułu świadczenia pielęgnacyjnego nie uwzględnia się przy ustalaniu dochodu osoby z niepełnosprawnością, co pozwala rodzicom korzystać z ulgi rehabilitacyjnej. Przychód uzyskany ze świadczenia pielęgnacyjnego korzysta ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zasiłek pielęgnacyjny a inne świadczenia rodzinne

Różne świadczenia rodzinne mają odmienne zasady dotyczące wliczania do dochodu

Przy ubieganiu się o zasiłek rodzinny, zasiłek pielęgnacyjny nie jest wliczany do dochodu rodziny. Podobnie, świadczenie wychowawcze (tzw. 800 plus) nie jest wliczane do dochodu przy ubieganiu się o inne świadczenia [6].

Natomiast warto pamiętać, że niektóre świadczenia są wliczane do dochodu, np.:

• Świadczenia alimentacyjne (zarówno alimenty otrzymywane od drugiego rodzica, jak i świadczenia z funduszu alimentacyjnego)
• Świadczenie rodzicielskie (1000 zł miesięcznie)

Istnieją również świadczenia, które nie mogą być łączone. Na przykład, nie można jednocześnie pobierać zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku pielęgnacyjnego z ZUS, ponieważ są to świadczenia o podobnym charakterze.

Zmiany w przepisach od 2024 roku

Od 2024 roku wprowadzono istotne zmiany w systemie świadczeń dla osób z niepełnosprawnościami

Od 1 stycznia 2024 roku weszły w życie istotne zmiany w systemie świadczeń dla osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów [7]:

Nowe świadczenie wspierające

Wprowadzono nowe świadczenie wspierające, kierowane bezpośrednio do osoby z niepełnosprawnością w wieku od ukończenia 18 roku życia. Wysokość świadczenia zależy od poziomu potrzeby wsparcia, określanego w punktach (od 70 do 100) i wynosi od 40% do 220% renty socjalnej.

Zmiany w świadczeniu pielęgnacyjnym

Znowelizowano przepisy dotyczące przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego:

• Świadczenie może być przyznane tylko na osoby do ukończenia 18. roku życia
• Opiekunowie mogą pozostać w zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej
• Wysokość świadczenia może być podwyższona o 100% na drugą i każdą kolejną osobę, nad którą sprawowana jest opieka

Osoby pobierające dotychczas świadczenia opiekuńcze mogą pozostać w starym systemie prawnym, jeśli tak zdecydują (co oznacza, że nadal nie będą mogły podejmować zatrudnienia).

Praktyczne przykłady i konsekwencje

Praktyczne obliczenia pokazują rzeczywisty wpływ zasiłku pielęgnacyjnego na dochód

Podsumowanie

Znajomość przepisów dotyczących świadczeń jest kluczowa dla rodzin osób z niepełnosprawnościami

Kwestia wliczania zasiłku pielęgnacyjnego do dochodu zależy od kontekstu i rodzaju świadczeń, o które się ubiegamy:

• W przypadku świadczeń z pomocy społecznej (np. zasiłek stały) – zasiłek pielęgnacyjny jest wliczany do dochodu
• Przy ubieganiu się o zasiłek rodzinny – zasiłek pielęgnacyjny nie jest wliczany do dochodu
• W kontekście ulgi rehabilitacyjnej – świadczenie pielęgnacyjne nie wlicza się do dochodu osoby niepełnosprawnej

Warto śledzić zmiany w przepisach, szczególnie te wprowadzone od 1 stycznia 2024 roku, które znacząco zmieniły system wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów. W razie wątpliwości, najlepiej skonsultować się z pracownikiem ośrodka pomocy społecznej lub innej właściwej instytucji, aby uzyskać aktualne i dokładne informacje dotyczące konkretnej sytuacji.

Źródła

[1] https://www.infor.pl/prawo/zasilki/zasilek-pielegnacyjny/6924089,zasilek-pielegnacyjny-nadal-dochodem-w-pomocy-spolecznej.html

[2] https://fundacjanapomoc.pl/artykuly-o-swiadczeniach-pielegnacyjnych/czy-swiadczenie-pielegnacyjne-wlicza-sie-do-dochodu/

[3] https://www.prawo.pl/kadry/czy-swiadczenie-pielegnacyjne-wlicza-sie-do-dochodu-w-ramach-ulgi-rehabilitacyjnej,531675.html

[4] https://gcs.gda.pl/najczesciej-zadawane-pytania/

[5] https://gopsjasienica.naszops.pl/swiadczenia-rodzinne-i-fundusz-alimentacyjny/swiadczenie-pielegnacyjne